Ulica Przyrynek

Położenie
Ulica położona jest na Nowym Mieście i łączy Rynek Nowego Miasta z ul. Wójtowską. 

Nieco historii
Dawna droga wiodąca wzdłuż ogrodów zwanych Morgami, młynów i szlifierni do cegielni znajdujących się przy Dominikańskiej. W XVII w. ulicę zwano Morgi. Od początku XV w. wzdłuż ul.Przyrynek rozciągała się obszerna posiadłość kościelna z kościołem Najświętszej Marii Panny, plebanią, domkami księży, szkołą, szpitalem i cmentarzem grzebalnym. W połowie XVI w. wzdłuż drogi zaczęły się skupiać niewielkie drewniane domki zamieszkałe przez ubogą ludność Nowej Warszawy. W 1621 Przyrynek został przecięty wałem Zygmuntowskim. Ulicę zwano też Morgowską, a w połowie XVII w. - ul.Panny Marii, od sąsiedniego kościoła. Nazwa Przyrynek pojawiła się w początku XVIII w. i wiąże się z pobliskim Rynkiem Nowomiejskim. Na planie Warszawy Pierre de Ricaud Tirregaille'a z 1762 zwana mylnie Rue de Chiens, ul.Psią, od przekręconego słowa Psirynek (Przyrynek). W XVIII w. obok zabudowy drewnianej wybudowano 11 kamienic i kilka domów murowanych; zamieszkiwali je wtedy liczni rzemieślnicy (m. in. rzeźnicy), handlarze, wyrobnicy i muzykanci. W dawnym pałacu Radziwiłłów (pod nr 1/896) na przełomie XVIII i XIX w. mieściła się loża masońska i dlatego budynek ten nazwano pałacem Lucyfera. W domu aktora Ludwika Adama Dmuszewskiego (pod nr 2/1883) mieszkał major Walerian Łukasiński. W 1821 do dawnego szpitala Najświętszej Marii Panny przeniesiono przytułek dla starców, zwany szpitalem Św. Ducha i Panny Marii. W parę lat później przy ul.Przyrynek (pod nr nr 1896, 1897 i 1935-1937) umieszczono szpital Panien Marcinkanek, przeniesiony z Piwnej. Ok. 1852 w związku z rozszerzeniem esplanady Cytadeli Przyrynek został skrócony. W drugiej połowie XIX w. rozbudowano przytułek dla starców przez budowę kilku pawilonów przy Samborskiej oraz wzniesiono liczne kamienice. W latach 1925-1929 na osi ul.Przyrynek wybudowano rozległy gmach Państwowej Wytwórni Papierów Wartościowych (arch. A. Dygat). W 1944 zabudowa ul.Przyrynek uległa całkowitemu zniszczeniu. W latach pięćdziesiątych zaczęto odbudowę kościoła w pierwotnej gotyckiej postaci. Ok. 1958 usytuowano tu niewielkie osiedle złożone z 3-kondygnacyjnych domów mieszkalnych, a w 1965 ukończono budynek Żeńskiej Szkoły Architektury im. Stanisława Noakowskiego (pod nr 9).
źródło: "Ulice i place Warszawy" - Eugeniusz Szwankowski, Wydawnictwo Naukowe PWN SA

Galeria