Plac gen. Jana Henryka Dąbrowskiego
Położenie
Plac Dąbrowskiego ograniczają ulice: Jasna, Kredytowa, Rysia, Szkolna.
Pochodzenie nazwy
Jan Henryk Dąbrowski (1755-1818)
Generał. Uczestnik wojny 1792; w powstaniu kościuszkowskim wsławił się obroną Warszawy i przedarciem się na czele armii do Wielkopolski, na pomoc tamtejszym powstańcom. w latach 1797-1803 zorganizował we Włoszech Legiony Polskie walczące u boku Francji. Pieśń poświęcona jemu jako twórcy Legionów, Mazurek Dąbrowskiego, stała się polskim hymnem narodowym. W 1806 zorganizował powstanie w Wielkopolsce. Był uczestnikiem kampanii napoleońskich: 1806-1807, 1809 i 1812. W latach 1813-1814 naczelny dowódca wojsk polskich. Do Warszawy powrócił w 1815 i został mianowany senatorem-wojewodą w Królestwie Polskim.
Patron 2. Warszawskiej Dywizji Piechoty.
źródło: „Słownik patronów ulic Warszawy" pod redakcją S.Ciepłowskiego - Muzeum Historyczne m.st. Warszawy i Wydawnictwo DiG
Nieco historii
Od 1730 był to "lasek do promenady" przy pałacu marszałka Franciszka Bielińskiego; od 1757 przeznaczony został częściowo na rynek targowy jurydyki Bielino i obudowany parterowymi domami, projektowanymi przez arch. Jakuba Fontanę. W 1816 przeniesiono tu z pl.Pociejowskiego (Teatralnego) targowisko starzyzną zwane Pociejowem - od 1837 znajdował się tu targ żywnościowy. W 1820 nazwany został pl.Zielonym od ogrodu założonego w 1797. W XIX w. na placu odbywały się widowiska cyrkowe; w 1881 projektowano tu budowę gmachu teatru dramatycznego. W 1897 plac połączono z Marszałkowską i przy narożu wybudowano dom popularnej firmy konfekcyjnej Bogusława Hersego (arch. J. Huss). W końcu XIX w. władze carskie ustawiły na placu pomnik w kształcie obelisku (proj. A. Corazzi), ku czci oficerów wojska polskiego, zabitych przez podchorążych podczas nocy listopadowej 1830 (przez ludność Warszawy nazywany pomnikiem zdrajców), przeniesiony z pl. Saskiego. Pomnik zniesiono w 1916.
Plac został zabudowany w końcu XIX w. i na początku XX w. kamienicami, wśród których wyróżniał się 7-piętrowy dom Goldstanda, usytuowany u zbiegu Jasnej i Kredytowej (ukończony w 1916). W 1922 nazwany został pl. gen. Jana Henryka Dąbrowskiego, ku czci obrońcy Warszawy z 1794 i twórcy legionów. W 20-leciu międzywojennym wybudowano przy placu gmach ambasady włoskiej (pod obecnym nr 6), a na skwerze ustawiono rzeźbę Stanisława Jackowskiego "Chłopiec z krokodylem". W 1944 zabudowa została zniszczona. Przy odbudowie tylko częściowo nawiązano do przeszłości, m. in. odgradzając w 1956 plac od Marszałkowskiej ścianą domów.
źródło: "Ulice i place Warszawy" - Eugeniusz Szwankowski, Wydawnictwo Naukowe PWN SA
