---

Wyniki wyborów z lat 1990-2006 dostarczają interesujących informacji na temat przestrzennego zróżnicowania zachowań wyborczych mieszkańców Śródmieścia. Rok 1990 ukazał Śródmieście podzielone na obszar silnych wpływów ugrupowań wywodzących się z ruchu Solidarności oraz strefę mocnej pozycji postkomunistycznej lewicy. Układ ten zachował aktualność do ostatnich (2006) wyborów samorządowych. Partie wywodzące się z antykomunistycznej opozycji bardzo wyraźnie dominowały nad wpływami lewicy, najlepsze rezultaty (przekraczające czasami 80 %) osiągając na obszarze szeroko rozumianego Powiśla. Ich lewicowi oponenci największe wpływy, wynoszące czasami ponad 50 %, uzyskiwali przede wszystkim w południowej części dzielnicy.

Podziały w ramach bloku wywodzącego się z opozycji antykomunistycznej nie sprzyjały trwałości przestrzennego zróżnicowania preferencji wyborczych ugrupowań centroprawicowych. Analiza wyborów pozwala jednak dostrzec pewne prawidłowości. Elektorat o orientacji liberalnej (elitarystycznej), związany początkowo z UW, później w dużej swej części z PO, charakterystyczny jest dla obwodów okalających ścisłe centrum od północy (Pl. Teatralny), wschodu (Aleje Ujazdowskie) i południa. Dominuje również w dużej części Powiśla oraz północnej części Muranowa (Osiedle Inflancka). Elektorat konserwatywny, głosujący na AWS, ROP, PiS, LPR, skupia się przede wszystkim w ścisłym centrum, na Starym i Nowym mieście oraz niektórych obwodach Powiśla-Solca. Elektorat populistyczny, którego najbardziej reprezentatywnym ugrupowaniem była Samoobrona, charakterystyczny był przede wszystkim dla obwodów sąsiadujących z dzielnicą Wola.

Najbardziej niezmiennym zjawiskiem związanym z zachowaniami wyborczymi mieszkańców Śródmieścia wydaje się być frekwencja wyborcza. Najwyższa aktywność wyborcza notowana była w północnej, wschodniej i południowej części dzielnicy. Najsłabsza w ścisłym centrum i na zachodzie.

Obserwowane zróżnicowanie bardzo wyraźnie nawiązuje do mapy wyborczej Śródmieścia ilustrującej wyniki wyborów do sejmu czy parlamentu europejskiego (Węcławowicz, Jarosz, Śleszyński, 1998; Kowalski, 2009).

Zachowania wyborcze wydaja się nawiązywać do społeczno-ekonomicznych i demograficznych cech ludności. Możemy mówić o większym udziale przedstawicieli inteligencji i kadry kierowniczej w osiedlach północnej, wschodniej i południowej części dzielnicy oraz o większym udziale robotników i ludzi o niższych kwalifikacjach w ścisłym Centrum, na Muranowie oraz na Solcu. W uproszczeniu możemy mówić o bardziej robotniczej części centralno-zachodniej, głosujących na populistów i ugrupowania centroprawicowe oraz bardziej inteligenckich obrzeżach północy, wschodu i południa głosujących na partie liberalne (elitarystyczne) i centroprawicowe. Głosy na lewice charakterystyczne są przede wszystkim dla obszarów silnej koncentracji grup ludności związanych z aparatem władzy PRL (wojsko, milicja, PZPR, administracja państwowa).

Literatura

Encyklopedia Warszawy, 1975, PWN, Warszawa.

Kowalski M., 2000, Geografia wyborcza Polski: Zróżnicowanie przestrzenne zachowań wyborczych Polaków w okresie 1989-1998. Geopolitical Studies, 7, IGiPZ PAN, Warszawa.

Kowalski M., 2009, Warsaw. European Parliament Election, 2004, Electoral Geography 2.0, Mapped politics, http://www.electoralgeography.com/new/en/countries/p/poland/warsaw-european-parliament-2004.html
Kowalski M., Śleszyński P., 2006, Problems of Socio-Spatial Development in Central Districts of Warsaw, [in:] Enyedi G., Kovács Z. (eds.), Social Changes and Social Sustainability in Historical Urban Centres. The Case of Central Europe, Discussion Papers Special, Centre for Regional Studies of Hungarian Academy of Sciences, Pécs, pp. 107-126.

Krzemiński P., 2009, Zachowania wyborcze w wyborach parlamentarnych i prezydenckich w Polsce w latach 2005-2007 - wzory przestrzennych zróżnicowań, Przegląd Geograficzny, 81, 2, s. 259-281.

Stępniak M, Węcławowicz G., Górczyńska M., Bierzyński A., Warszawa w świetle Narodowego Spisu Powszechnego 2002, Atlas Warszawy, Zeszyt 11, IGiPZ PAN, Warszawa.

Węcławowicz G., Jarosz A., Śleszyński P., 1998, Wybory parlamentarne 1991 i 1993, Atlas Warszawy, 3, IGiPZ PAN, Warszawa.

Węcławowicz G., Księżak J., 1993, Struktury demograficzne i gospodarstw domowych, Atlas Warszawy, Zeszyt 1, IGiPZ PAN, Warszawa.

Węcławowicz G., Księżak J., 1994, Struktury wykształcenia i zatrudnienia ludności w świetle narodowego Spisu Powszechnego 1988, Atlas Warszawy, Zeszyt 2, IGiPZ PAN, Warszawa.